پست

آموزش فعال‌سازی دارک مود در SSMS

راهنمای گام‌به‌گام فعال‌سازی تم تاریک در SQL Server Management Studio به دو روش: آنلاک کردن تم مخفی داخلی و استفاده از افزونه قدرتمند SQL Shades به همراه معرفی تم‌های رایگان آن.

آموزش فعال‌سازی دارک مود در SSMS

کار طولانی‌مدت با پایگاه داده و نوشتن کوئری‌های پیچیده در محیطی با پس‌زمینه سفید، فشار زیادی به چشم وارد می‌کند. توسعه‌دهندگان و مدیران پایگاه داده سال‌هاست که منتظر ارائه رسمی و کامل حالت تاریک (Dark Mode) در نرم‌افزار SQL Server Management Studio هستند.

در نسخه‌های متداول مانند SSMS 18 و SSMS 19 (که در پروژه‌های روزمره در کنار SQL Server 2019 و نسخه‌های بعد از آن استفاده می‌شوند)، قابلیت دارک مود به صورت پیش‌فرض در رابط کاربری پنهان و غیرفعال (Disable) شده است؛ زیرا مایکروسافت توسعه پوسته تاریک را برای بخش‌هایی از محیط برنامه به اتمام نرسانده بود.

برای حل این چالش دو راه‌حل اصلی پیش روی شماست: ۱. فعال‌سازی تم مخفی داخلی با تغییر فایل پیکربندی (بدون نیاز به نصب نرم‌افزار جانبی) ۲. استفاده از افزونه رایگان SQL Shades (دارک مود یکپارچه و چشم‌نواز)

در ادامه، جزئیات هر دو روش را بررسی می‌کنیم.


روش اول: فعال‌سازی تم تاریک داخلی (ترفند فایل کانفیگ)

هسته رابط کاربری SSMS بر پایه پوسته Visual Studio Isolated Shell طراحی شده است. از همین رو تم دارک در کدهای برنامه وجود دارد، اما مایکروسافت از طریق یک فایل کانفیگ آن را مسدود کرده است.

مراحل فعال‌سازی:

۱. نرم‌افزار SSMS را به‌طور کامل ببندید. ۲. یک ویرایشگر متن مانند Notepad یا Notepad++ را با دسترسی ادمین (Run as administrator) باز کنید. ۳. متناسب با نسخه نصب‌شده، فایل ssms.pkgundef را در ویرایشگر فراخوانی کنید:

  • مسیر در SSMS 18:
    1
    
    C:\Program Files (x86)\Microsoft SQL Server Management Studio 18\Common7\IDE\ssms.pkgundef
    
  • مسیر در SSMS 19:
    1
    
    C:\Program Files (x86)\Microsoft SQL Server Management Studio 19\Common7\IDE\ssms.pkgundef
    

    (در نسخه‌های ۶۴ بیتی ممکن است مسیر در پوشه C:\Program Files قرار داشته باشد).

۴. با کلیدهای ترکیبی Ctrl + F عبارت زیر را جستجو کنید (معمولاً در بالای آن کامنت // Remove Dark theme وجود دارد):

1
[$RootKey$\Themes\{1ded0138-47ce-435e-84ef-9ec1f439b749}]

۵. با اضافه کردن دو علامت اسلش (//) به ابتدای این سطر، آن را غیرفعال (کامنت) کنید:

1
//[$RootKey$\Themes\{1ded0138-47ce-435e-84ef-9ec1f439b749}]

۶. فایل را ذخیره کرده و ببندید. ۷. نرم‌افزار SSMS را اجرا کنید و به مسیر زیر بروید:

1
Tools > Options > Environment > General

۸. در بخش Color theme، منوی کشویی را باز کرده و گزینه Dark را انتخاب کنید و OK بزنید.

نقاط ضعف روش اول:

[!WARNING] این تم ناتمام رها شده است. با فعال‌سازی آن، ویرایشگر کوئری (Query Editor) و منوهای بالا تاریک می‌شوند، اما پنجره ساختار اشیاء (Object Explorer)، جدول خروجی کوئری‌ها (Results Grid) و بسیاری از پنجره‌های تنظیمات همچنان سفید باقی می‌مانند. تضاد شدید بین پس‌زمینه سفید پنل نتایج و ویرایشگر تاریک، خستگی چشم را برطرف نمی‌کند.


روش دوم: استفاده از افزونه SQL Shades (دارک مود یکدست و کامل)

اگر به دنبال دارک مودی واقعی، یکنواخت و حرفه‌ای هستید که تک‌تک اجزای برنامه را پوشش دهد، افزونه SQL Shades بهترین انتخاب در جامعه SQL Server است.

این افزونه تمام بخش‌ها از جمله:

  • پنل Object Explorer
  • جدول نتایج (Results Grid)
  • پنجره تاریخچه و لاگ‌ها
  • منوها و دیالوگ‌های بازشونده

را به صورت کاملاً هماهنگ به حالت تاریک درمی‌آورد.

مراحل نصب:

۱. به وب‌سایت رسمی sqlshades.com مراجعه کنید. ۲. نسخه رایگان افزونه را متناسب با نسخه SSMS خود دانلود کنید. ۳. فایل نصب را اجرا کرده و مراحل را طی کنید. ۴. پس از اجرای مجدد SSMS، تمام بخش‌های برنامه بدون نیاز به دستکاری فایل‌های سیستمی دارک می‌شوند.


بررسی تم‌های رایگان و پولی SQL Shades

افزونه SQL Shades در قالب دو پلن رایگان (Free Edition) و حرفه‌ای (Pro Edition) ارائه می‌شود. نسخه رایگان نیاز اکثر کاربران را به خوبی پوشش می‌دهد:

۱. تم‌های رایگان (Free Edition)

بدون پرداخت هزینه یا نیاز به لایسنس، تم‌های زیر فعال هستند:

  • SQL Shades Basic Dark: تم استاندارد و پیش‌فرض افزونه که تاریکی کاملاً یکپارچه و بهینه‌ای برای تمامی بخش‌ها (Object Explorer، نتایج و ادیتور) فراهم می‌کند.
  • GitHub Dark (در دو نسخه معمولی و Colorblind): تم تاریک محبوب الهام‌گرفته از گیتهاب، به همراه حالت مخصوص افرادی با اختلال کوررنگی.
  • GitHub Light (در دو نسخه معمولی و Colorblind): نسخه روشن و مدرن گیتهاب به همراه حالت Colorblind.
  • Classic Blue: تم آبی بازسازی‌شده با حفظ حس نوستالژیک ظاهر کلاسیک SSMS.

[!TIP] قابلیت هشدار اتصال (Connection Alert) در نسخه رایگان: یکی از ویژگی‌های کاربردی نسخه رایگان، امکان مشخص کردن اتصال دیتابیس با رنگ قرمز است. این قابلیت به شما کمک می‌کند هنگام اتصال به دیتابیس‌های حساس یا سرورهای عملیاتی (Production)، سریعاً متوجه محیط شوید و از اجرای تصادفی اسکریپت‌های مخرب جلوگیری کنید.

۲. تم‌های نسخه حرفه‌ای (Pro Edition)

در صورتی که ظاهر سفارشی‌تری مد نظرتان باشد، تم‌های زیر با خرید لایسنس Pro در دسترس قرار می‌گیرند:

  • Catppuccin (در ۴ استایل: Latte ،Frappe ،Macchiato ،Mocha)
  • One Dark Pro
  • Solarized Dark و Solarized Light
  • Cyberpunk و Cyberpunk (OLED)
  • Terminal Green و Terminal Amber
  • Pitch Black
  • Dracula (به همراه افکت‌های انیمیشنی پویا)
  • امکان شخصی‌سازی عمیق پالت رنگی و رنگ‌بندی سینتکس کوئری‌ها (Syntax Highlighting)

جمع‌بندی: کدام روش برای شما مناسب‌تر است؟

معیارروش فایل کانفیگ (ssms.pkgundef)افزونه SQL Shades (نسخه رایگان)
میزان یکدستی تمناقص (فقط ادیتور و منوها)کامل و ۱۰۰٪ یکپارچه
وضعیت Results Grid و Object Explorerسفید باقی می‌ماندکاملاً تاریک و خوانا
نیاز به دسترسی ادمین و ویرایش فایلبلهخیر (فقط یک‌بار نصب آسان)
هزینهرایگانرایگان (برای تم‌های پایه و گیتهاب)
امکانات امنیتی اضافهندارددارای Connection Alert برای سرورهای حساس

اگر صرفاً می‌خواهید بدون نصب هیچ ابزار خارجی، کدهای کوئری را در پس‌زمینه تیره بنویسید، روش اول کار شما را راه می‌اندازد؛ اما اگر ساعت‌های متوالی با SSMS کار می‌کنید و سفیدی خروجی نتایج و ساختار دیتابیس چشمانتان را آزار می‌دهد، نسخه رایگان SQL Shades گزینه‌ای مطمئن و بسیار راحت‌تر است.